Marek Prawda – Unia Europejska. Znaczenie, wartości, wyzywania

Uchwalenie w listopadzie zmian w ustawie o Sądzie Najwyższym to krok w dobrą stronę, ale niemożna zapominać o tym, że w ten sposób Polska zrealizowała dopiero czwartą część rekomendacji Komisji Europejskiej dot. przestrzegania zasady praworządności. Rozwiązanie wszystkich sprzeczności wymaga dalszych,konsekwentnych działań.

Relacje na linii Unia Europejska – Polska oraz sytuacja tej ostatniej w UE były przedmiotem spotkania uczestników Akademii in.europa z Markiem Prawdą, obecnym dyrektorem Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce, a wcześniej, w latach 2012-2016, stałym przedstawicielem RP w Brukseli.

Spotkanie rozpoczęło się od omówienia najnowszych wydarzeń w ponad 3-letnim sporze wokół zasady praworządności i reformy polskiego wymiaru sprawiedliwości. Ambasador Prawda wskazał, że przyjęcie przez polski rząd wskazań dotyczących zmian w ustawie o Sądzie Najwyższym to krok w dobrym kierunku, ale do pełnego rozwiązania konfliktu wiedzie jeszcze długa droga.

Ambasador odniósł się również do politycznych skutków sporu, widocznych w negocjacjach nad budżetem 2021-2027, określonym przezeń jako budżet „interwencyjny”, w odróżnieniu od poprzedniego, konwergencyjnego budżetu 2014-2020. Wskazana została w szczególności rola Polski w poprzednich negocjacjach budżetowych jako rzecznika „przyjaciół spójności”, czyli państw-biorców netto zainteresowanych wyrównywaniem różnic w UE. Polska zawdzięczała tę rolę swojej reputacji jako państwa gospodarnego w wydatkowaniu środków unijnych oraz udanie łączącego demokratyzacje ze wzrostem gospodarczym. Konflikt wokół zasady praworządności nadwątlił tę reputację, co zmniejszyło zdolność Warszawy do realizacji własnych interesów, jak i szerszego wpływania na realizacje celów wspólnotowych

Dyskusja dotyczyła również dostępności instytucji unijnych dla Polaków oraz wsparcia systemowego, jakiego polskie władze mogłyby udzielać swoim obywatelom podchodzącym np. do egzaminu EPSO. Ambasador Prawda wskazał na niską reprezentację Polaków na wyższych stanowiskach unijnych i podkreślił znaczenie zmiany tego trendu dla polskich interesów we wspólnocie. Pytania dotyczyły m.in. planowania kariery w instytucjach europejskich.

Pod koniec spotkania poruszony został problem kryzysu tożsamościowego w łonie UE. W opinii Ambasadora Prawdy, w Europie nie ma obecnie zainteresowania wizją federalistyczną integracji, zaś model integracji promowany przez obecna Komisję stawia nacisk na spójność i inkluzywność procesu. Ambasador zaznaczył przy tym, że wobec wyzwań stawianych współczesnym rządom w związku z m.in. rosnącą rolą międzynarodowych korporacji, najlepszą gwarancją narodowej suwerenności państw członkowskich jest suwerenność europejska oraz współdziałanie . O przyszłości integracji Europejskiej zadecyduje ostatecznie zdolność nowych pokoleń Europejczyków do poszukiwania nowatorskich rozwiązań, adekwatnych do współczesnych problemów.

Autorem relacji jest uczestnik Akademii in.europa Maciej Lipiński, który moderował spotkanie.

Akademia in.europa to edukacyjna inicjatywa Instytutu In.Europa, tygodnika POLITYKA, Fundacji Konrada Adenauera i Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce. Projekt finansowany w ramach projektu Erasmus+ Unii Europejskiej.